Âdet-i Ağnam Nedir? Ne Demek? Hakkında Kısaca Bilgi:

Osmanlıca Terimi Olarak Âdet-i Ağnam:
Koyun ve keçiden alınan vergiye verilen isimdi. Her sene, ağnam müdürü olan kişi tarafından "sayıcılar" ve memurlar belirlenen bölgelere gönderilirlerdi. Bunlara görevleriyle ilgili buyruldular da verilirdi. Bu sayıcılara daha sonraları "kabzımal" denmişti. Bunlar görevli oldukları bölgelerdeki koyun ve keçiyi sayarlar ve bunu göre âdet-i ağnam alırlardı. Alınan ağnamın bir kısmı, masraflarına karşılık olmak üzere, "başkalık" adıyla, nazırlarla kabzımallara kalırdı.

Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.

Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.

Âdet-i Ağnam ile ilgili benzer terimler:

Fıkıh : İslam hukuku.devam

Derbentçi : Sınırda bulunan kaleleri, yolları koruyan görevli, Hristiyan olanlarındevam

Kapıkulu : Osmanlı devletinde Padişahın kumandası altındaki piyade ve süvari sınıdevam

Dirlik : Devlet memurları ve askerlere görevleri karşılığı verilen maaş veya topradevam

Yurtluk : Büyük köşk, malikane, bir yerin gelirinin ömür boyu bir kimseye tahsisdevam

Kölemen : (Memluk) Eskiden kölelerden oluşan bir asker sınıfı.devam