Âdet-i Ağnam Nedir? Ne Demek? Hakkında Kısaca Bilgi:

Osmanlıca Terimi Olarak Âdet-i Ağnam:
Koyun ve keçiden alınan vergiye verilen isimdi. Her sene, ağnam müdürü olan kişi tarafından "sayıcılar" ve memurlar belirlenen bölgelere gönderilirlerdi. Bunlara görevleriyle ilgili buyruldular da verilirdi. Bu sayıcılara daha sonraları "kabzımal" denmişti. Bunlar görevli oldukları bölgelerdeki koyun ve keçiyi sayarlar ve bunu göre âdet-i ağnam alırlardı. Alınan ağnamın bir kısmı, masraflarına karşılık olmak üzere, "başkalık" adıyla, nazırlarla kabzımallara kalırdı.

Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.

Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.

Âdet-i Ağnam ile ilgili benzer terimler:

Namazgâh (Musalla) : Yerleşim alanları dışında yoldan gelip geçenlerin ibadetlerini yapabilmedevam

Vakfiye : Vakıf edilen malların ne şekilde kullanılacağı nerelere kullanıp kullanıldevam

Celep : İstanbul'un et ihtiyacını karşılayan tüccarlar.devam

Serdar : Ordu kumandanı.devam

Ruznameci : Günlük defterleri kaleme alan kişi. / İnşaat masraflarının günlük hesabdevam

Künk : Su nakli için isale hatlarında kullanılan pişmiş toprak tada çimentodan yadevam