Âdet-i Ağnam Nedir? Ne Demek? Hakkında Kısaca Bilgi:

Osmanlıca Terimi Olarak Âdet-i Ağnam:
Koyun ve keçiden alınan vergiye verilen isimdi. Her sene, ağnam müdürü olan kişi tarafından "sayıcılar" ve memurlar belirlenen bölgelere gönderilirlerdi. Bunlara görevleriyle ilgili buyruldular da verilirdi. Bu sayıcılara daha sonraları "kabzımal" denmişti. Bunlar görevli oldukları bölgelerdeki koyun ve keçiyi sayarlar ve bunu göre âdet-i ağnam alırlardı. Alınan ağnamın bir kısmı, masraflarına karşılık olmak üzere, "başkalık" adıyla, nazırlarla kabzımallara kalırdı.

Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.

Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.

Âdet-i Ağnam ile ilgili benzer terimler:

Ağa Kapısı : Yeniçeri ağalarının bulunduğu resmi daireye verilen addı. Kapı, eskiden "resmidevam

Ahar : Yazı yazarken yapılan yanlışların tashihinde silintinin belli olmamasıdevam

Alemdar : Bayraktar. Bir birliğin bayrağını ve sancağını taşıyan asker.devam

Delme Mecra : Yerin altından giden ve insan eli ile yapılmış olan su galerisi, yer adevam

Hisar : Sağlam surlarla çevrili küçük kale.devam

Kubbe : Yarım küre şeklinde olan ve bir yapıyı örten dam.devam