Âdet-i Ağnam Nedir? Ne Demek? Hakkında Kısaca Bilgi:

Osmanlıca Terimi Olarak Âdet-i Ağnam:
Koyun ve keçiden alınan vergiye verilen isimdi. Her sene, ağnam müdürü olan kişi tarafından "sayıcılar" ve memurlar belirlenen bölgelere gönderilirlerdi. Bunlara görevleriyle ilgili buyruldular da verilirdi. Bu sayıcılara daha sonraları "kabzımal" denmişti. Bunlar görevli oldukları bölgelerdeki koyun ve keçiyi sayarlar ve bunu göre âdet-i ağnam alırlardı. Alınan ağnamın bir kısmı, masraflarına karşılık olmak üzere, "başkalık" adıyla, nazırlarla kabzımallara kalırdı.

Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.

Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.

Âdet-i Ağnam ile ilgili benzer terimler:

Ahz-u kabz : Her iki sözcük, almak anlamına gelir.devam

Cebelü (Cebeli) : Dirlik sahiplerinin sefer sırasında götürmekte zorunlu oldukları atlı devam

Ulema : Bilginler, din alimleri.devam

Çerakçı : Kandilleri ve mumları yakıp söndürmekle görevli kişi.devam

Eyercibaşı : Padişahın ve saraydaki diğer yüksek görevlilerin atlarının eyerlerini yapdevam

Sadrazam : Osmanlılarda padişahtan sonra gelen ikinci adam, en yetkili devlet gördevam